Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Người đã khuất, tang ma

    Mơ thấy bạn đã mất

    Mơ thấy bạn đã mất theo tục xưa người Việt: bạn đã mất là nhớ, nợ tình bạn, lời dở.

    Giấc bạn đã mất hay là nhớ và nợ lời chưa nói. Ít khi là họa.

    Bạn cười: yên. Bạn trách: có lời chưa xin lỗi hoặc việc chưa làm vì họ. Với hình «bạn đã mất», miệng dân hay đọc sát bạn đã mất là nhớ, nợ tình bạn, lời dở.

    Bạn đòi đồ: trả món nợ tình hoặc món đồ thật. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

    Đi với bạn về phía sáng: đoạn nhớ đang êm. Về phía tối: còn day dứt. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

    Vũ Ngọc Phan chép câu bạn bè trong ca dao. Giấc này gần lời ấy. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

    Thắp hương hoặc làm một việc tốt nhân danh nhớ bạn. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

    Sau giấc bạn đã mất, làm một việc nhỏ đúng bổn phận — sửa cửa, thăm người ốm, trả lời tin nhắn đang bỏ quên — thường yên hơn tìm thêm sách.

    Sách Chu Công giải mộng chép nhiều lối đoán theo hình ảnh; các bản quốc ngữ không hoàn toàn giống nhau.

    Vũ Ngọc Phan sưu tầm tục ngữ ca dao; nhiều câu về mưa lúa chim cá vẫn sống trong miệng dân.

    Người mất trong tín ngưỡng Việt vẫn gần con cháu. Giấc này hay là lời nhắc giỗ chạp, mồ mả, việc nhà dang dở. Thắp một nén hương cho lòng yên là tục nhiều nhà vẫn giữ.

    Giữ giấc bạn trong lòng — không cần khoe.

    Đêm ngủ không yên rồi mơ nặng — nên nghỉ ngơi đã, rồi hãy mở sách mà đọc.

    Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

    Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcNgười Hà Nội mơ bạn học cũ đã mất gọi đi chơi như xưa thì dậy nhớ.
    Miền TrungNgười Quảng mơ bạn cùng làng đã khuất ngồi quán nước.
    Miền NamMiền Tây mơ bạn chài đã mất trên xuồng, im lặng nhìn mình.
    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Vũ Ngọc Phan, Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam
    • Toan Ánh, Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.