Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Nguồn sách

    Mỗi mục giải mộng trên Giấc Nam ghi tên sách ở cuối. Trang này nói rõ từng sách là gì, in năm nào, và Giấc Nam dùng sách ấy vào việc gì.

    Sách phong tục

    • Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục. Đăng trên Đông Dương tạp chí các năm 1913 đến 1914, in thành sách năm 1915. Sách chia ba phần: phong tục gia tộc, phong tục làng xóm, phong tục xã hội. Giấc Nam dùng các chương về thờ cúng tổ tiên, tang ma, cưới hỏi, tục Tết, tục kiêng cữ. Phan Kế Bính viết với con mắt nhà Nho thời mới, nhiều chỗ chê tục mê tín, nên khi trích chúng tôi giữ cả lời chê ấy.
    • Toan Ánh, Nếp cũ, phần Tín ngưỡng Việt Nam. Hai quyển, in ở Sài Gòn các năm 1967 và 1968, tái bản nhiều lần sau này. Đây là nguồn chính cho các mục về điềm báo, kiêng kỵ, thờ thần, ma quỷ, hầu đồng.
    • Nguyễn Văn Huyên, Văn minh Việt Nam. Viết năm 1939, in năm 1944, sau tái bản. Giấc Nam dùng các chương về tín ngưỡng gia đình và làng xã, đình làng, lễ hội.

    Văn học dân gian

    • Vũ Ngọc Phan, Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam. In lần đầu năm 1956, tái bản rất nhiều lần. Các câu tục ngữ, ca dao trên Giấc Nam được đối chiếu với sách này. Câu nào không tìm thấy, chúng tôi ghi là lời truyền miệng hoặc bỏ đi.
    • Lĩnh Nam chích quái. Tập truyện dân gian, truyền thuyết, được ghi chép từ thời Trần, Vũ Quỳnh và Kiều Phú hiệu đính vào thế kỷ 15. Nguồn cho chuyện Lạc Long Quân, Âu Cơ, Thánh Gióng, Sơn Tinh Thủy Tinh, trầu cau, bánh chưng, Rùa Vàng.

    Sách giải mộng

    • Chu Công giải mộng. Sách đoán mộng gốc Trung Hoa, tương truyền gắn với Chu Công Đán. Ở ta có nhiều bản dịch, bản in quốc ngữ từ đầu thế kỷ 20 đến nay. Các bản không giống nhau. Khi Giấc Nam viết "sách giải mộng ghi", nghĩa là lời giải ấy gặp ở nhiều bản; khi các bản nói khác nhau, chúng tôi ghi cả hai cách.

    Đối chiếu ngoài nước

    • J. Chevalier và A. Gheerbrant, Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới. Bản dịch tiếng Việt in năm 1997. Dùng để so nghĩa biểu tượng của rồng, rắn, cú, dơi, sen ở các nền văn hóa khác với cách hiểu của người Việt.

    Tư liệu Cổ Nhơn

    • Báo Người Lao Động, ngày 12/02/2024, bài về văn hóa chơi Cổ Nhơn ở Bình Định.
    • Trang của ban tổ chức Cổ Nhơn Hoài Nhơn và một bài tổng hợp về trò chơi dân gian Bình Định. Ba nguồn này dùng để đối chiếu tên chữ của 36 con và 9 bộ trên trang sổ mơ.

    Lời truyền miệng

    Phần "mỗi miền nói một kiểu" ở các mục là lời truyền miệng, viết theo lối "người ta hay nói", "các cụ bảo". Chúng tôi không ghi đó là kết quả điều tra thực địa, vì không có. Ai có lời kể ở quê mình, xin gửi về hello@giacnam.net.