Bài khảo cứu
Những bài dài hơn về tục giải mộng, kiêng kỵ, thờ cúng và cách người Việt xưa nhìn giấc ngủ. Mỗi bài ghi nguồn sách ở cuối.
Tục thờ rắn ở các làng ViệtNhiều làng Việt ven sông thờ thần rắn, gọi là ông Dài, ông Lốt. Tục thờ rắn từ đâu ra và vì sao giấcTứ linh: rồng, lân, rùa, phượng trong giấc mơ và đời sốngLong, lân, quy, phụng là bốn con vật linh trong văn hóa Việt. Chúng có mặt trên mái đình, trong múa Trò Cổ Nhơn Bình Định và 36 con vậtCổ Nhơn là trò đoán thai lục bát ngày Tết ở Hoài Nhơn, Bình Định. Cách chơi, 36 con, 9 bộ, câu thai Bàn thờ gia tiên và những giấc mơ về ông bàNgười Việt thờ tổ tiên ngay trong nhà, giỗ chạp đều đặn. Vì sao giấc mơ thấy ông bà, cha mẹ đã mất lThành hoàng làng và giấc mơ của người trong làngThành hoàng là vị thần coi sóc cả làng, thờ ở đình. Người làng xưa tin thành hoàng hay báo mộng khi Thần cây đa, ma cây gạo: cây cối trong tín ngưỡng ViệtCây đa đầu làng có thần, cây gạo có ma, cây si, cây đề cũng thiêng. Người Việt xưa nghĩ gì về cây cổThai mộng: giấc mơ báo có conThai mộng là giấc mơ báo tin có con trong tục xưa người Việt: rắn, rồng, cá, trăng, hoa, và chuyện đÔng Táo, căn bếp và những giấc mơ trong nhàHai ông một bà Táo coi bếp, hai mươi ba tháng Chạp cưỡi cá chép về trời. Tục thờ Táo của người Việt Sổ mơ và số đề: một chuyện cần nói thẳngVì sao Giấc Nam không đưa con số đề, sổ mơ từ đâu ra, và chuyện cờ bạc dựa vào giấc mơ đã gây hại thChu Công giải mộng ở Việt NamSách Chu Công giải mộng là gì, vào Việt Nam từ bao giờ, vì sao mỗi bản in một khác, và nên đọc sách Nước trong tín ngưỡng và giấc mơ của người ViệtNước là tiền, là thần, là hiểm họa. Từ thủy thần, Mẫu Thoải tới tục giải mơ thấy nước, vì sao nước cGiấc mơ lặp lại: khi một giấc mơ cứ quay vềCó giấc mơ trở lại nhiều lần trong nhiều năm: thi trượt, lạc đường, rụng răng, về nhà cũ. Tục xưa vàMàu sắc trong giải mộng: trắng, đỏ, đen, vàngTrắng là tang, đỏ là hỉ, vàng là sang, đen là ẩn. Màu sắc trong giấc mơ được tục xưa giải ra sao và Những điều kiêng khi ngủ trong tục xưaKiêng nằm quay đầu ra cửa, kiêng gương đối giường, kiêng gác tay lên ngực, kiêng kể ác mộng ban đêm.Kiêng đầu năm: Tết, xông đất và giấc mơ đầu xuânKiêng quét nhà mồng Một, kiêng cho lửa, chọn người xông đất. Người Việt coi đầu năm là lúc định cả nVì sao ông bà ta hay giải mộng ngượcMơ đám tang là mừng, mơ đám cưới là lo, mơ được tiền là mất. Lối giải ngược trong tục giải mộng ViệtGiấc mơ nhìn từ khoa học giấc ngủGiấc ngủ có chu kỳ, giấc mơ rõ nhất trong giai đoạn mắt chuyển động nhanh. Khoa học hiểu gì về giấc Giấc mơ trong Truyện KiềuNguyễn Du để Đạm Tiên báo mộng cho Kiều hai lần. Giấc mơ trong Truyện Kiều cho thấy người Việt xưa nGiấc mơ trong thành ngữ và lời ăn tiếng nóiNằm mơ giữa ban ngày, mơ mộng hão huyền, giấc Nam Kha, mộng kê vàng. Tiếng Việt nói về giấc mơ thế nĐọc sách giải mộng thế nào cho tỉnh táoSách giải mộng, trang giải mơ trên mạng nhiều vô kể, nói trái nhau. Mấy lời khuyên để đọc chúng như Điềm báo mùa màng trong đời nhà nôngKiến tha trứng thì mưa, chuồn chuồn bay thấp thì mưa, ráng vàng thì nắng. Kinh nghiệm thời tiết của Đạo Mẫu, hầu đồng và giấc mơĐạo Mẫu thờ Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, Mẫu Liễu Hạnh. Người theo đạo tin Mẫu hay Con mèo hay con thỏ: mười hai con giáp của người ViệtNgười Việt dùng con mèo thay con thỏ trong mười hai con giáp. Chuyện ấy có từ đâu, và mười hai con gTháng cô hồn và giấc mơ tháng bảyTháng bảy âm lịch, người Việt cúng cô hồn, làm lễ Vu Lan. Vì sao tháng này nhiều kiêng kỵ, và giấc mChữ Mộng trong chữ Hán và những chữ về giấc ngủChữ Mộng có bộ Tịch là đêm. Đôi điều về chữ Mộng và các chữ Mị, Miên, Ngụ, Tẩm, cùng sáu loại mộng tChim báo tin: quạ, cú, sáo, chim khách và giấc mơChim khách kêu là có khách, quạ kêu là điềm xấu, cú kêu là có tang. Người Việt xưa đọc tiếng chim nhBóng đè: lời dân gian và lời thầy thuốcBóng đè, ma đè là gì theo tục xưa và theo y học: tỉnh mà không cử động được, cảm giác có người ngồi Ba miền, ba cách giải mộngCùng một giấc mơ, người Bắc, người Trung, người Nam giải khác nhau. Những khác biệt ấy từ đâu ra và Ba hồn bảy vía và giấc ngủ của người Việt xưaNgười Việt xưa tin con người có ba hồn bảy vía, đàn bà chín vía, hồn có thể rời thân khi ngủ. Niềm tTrẻ hay gặp ác mộng: lời các cụ và lời thầy thuốcTrẻ khóc đêm, giật mình, kể mơ thấy ma. Tục xưa giữ vía cho trẻ thế nào, và cha mẹ ngày nay nên làm