Mơ thấy cây nêu

Cây nêu là cột Tết, có phướn có khánh. Dựng để trừ và để nhớ năm mới. Giấc về nêu hay gắn đoạn giao năm.

Nêu dựng thẳng: năm mới đang vững ý. Nêu đổ: ý năm chưa đứng — chỉnh việc nhà.

Phướn bay: tin năm đang động. Phướn rách: lớp cũ đang cũ. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

Quên dựng nêu: đang quên nếp Tết. Dựng muộn: còn kịp một phần. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

Trẻ trèo nêu: đang nghịch với thiêng — các cụ không thích. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

Lĩnh Nam và tục Tết giữ chuyện trừ ma; Phan Kế Bính chép nêu khá rõ. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

Có nhà gặp giấc «cây nêu» thì chỉ kể trong họ, không đem ra quán nước. Nếp ấy vẫn còn.

Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

Toan Ánh trong Nếp cũ ghi tín ngưỡng và kiêng kỵ nhà Việt khá kỹ, giọng kể gần miệng các cụ.

Lễ Tết là lúc người Việt nghĩ nhiều về tổ tiên và năm mới. Làm đúng tục nhà mình quan trọng hơn bắt chước sách.

Giấc nêu gần Tết thì nhìn lại việc nhà chưa dọn. Xa Tết thì hỏi mình đang «dựng cột» việc gì.

Tỉnh dậy nhớ rõ chi tiết nào nhất thì lấy chi tiết ấy mà đọc trước, đừng gom cả giấc thành một chữ lành hay dữ.

Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.