Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Nhà cửa, đồ vật

    Mơ thấy chiếu

    Mơ thấy chiếu theo tục xưa người Việt: chiếu là chỗ nằm ngồi nhà, tiếp và ngủ.

    Chiếu là chỗ ngồi nằm nhà Việt. Phan Kế Bính, Toan Ánh chép nhà cửa. Giấc chiếu: chỗ đặt thân trong nhà.

    Chiếu mới: đổi chỗ êm. Chiếu rách: chỗ đặt thân đang thủng. Với hình «chiếu», miệng dân hay đọc sát chiếu là chỗ nằm ngồi nhà, tiếp và ngủ.

    Trải đãi khách: mở nhà. Cuốn chiếu: kết chuyện. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

    Nằm không đúng chiếu: lệch chỗ trong nhà. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

    Giấc chiếu gần gốc hơn giường Tây. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

    Lành nếu ngủ được êm. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

    Khi mơ thấy chiếu, hỏi lại mình đang lo việc gì nhất tuần ấy — nhiều khi giấc chỉ điểm đúng chỗ đang nghẽn.

    Sách Chu Công giải mộng chép nhiều lối đoán theo hình ảnh; các bản quốc ngữ không hoàn toàn giống nhau.

    Toan Ánh trong Nếp cũ ghi tín ngưỡng và kiêng kỵ nhà Việt khá kỹ, giọng kể gần miệng các cụ.

    Nhà trong mơ thường là gia đạo. Cửa, giường, bếp, mái — mỗi chỗ một lớp nghĩa. Nhìn lại nhà thật sau giấc ấy cũng chẳng hại gì.

    Kiểm chỗ ngủ thật — thực dụng.

    Giấc lành kể nhẹ; giấc dữ giữ miệng vài ngày — câu dặn cũ vẫn nghe trong nhiều nhà.

    Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

    Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcNgười Bắc mơ trải chiếu mới ngày Tết.
    Miền TrungNgười Quảng mơ chiếu cói nằm hè.
    Miền NamMiền Tây mơ chiếu trên sàn gỗ.
    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Toan Ánh, Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam
    • Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.