Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Nhà cửa, đồ vật

    Mơ thấy cuốc

    Mơ thấy cuốc theo tục xưa người Việt: cuốc, mở đất, việc mới.

    Cuốc là đồ mở đất. Giấc cuốc hay gắn với sắp mở việc mới hoặc phải đào lại chỗ đang nghẽn.

    Thấy cuốc bổ đất mềm: việc mới đang thuận. Đất cứng: phải thêm sức. Với hình «cuốc», miệng dân hay đọc sát cuốc, mở đất, việc mới.

    Cuốc gãy cán: việc mở đang gãy — nhìn lại chỗ cầm. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

    Cuốc trong nhà: chuyện vườn hoặc chuyện riêng. Ngoài đồng: chuyện ruộng. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

    Mất cuốc trong mơ: công cụ việc đang thiếu — đừng quyết lớn khi thiếu đồ. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

    Phan Kế Bính chép tục làm đồng Bắc Bộ; cuốc là phần cụ thể của lớp ấy. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

    Khi mơ thấy cuốc, hỏi lại mình đang lo việc gì nhất tuần ấy — nhiều khi giấc chỉ điểm đúng chỗ đang nghẽn.

    Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

    Nguyễn Văn Huyên viết Văn minh Việt Nam với mắt nhà nghiên cứu; chỗ chạm đời sống vật chất và tín ngưỡng đều đáng đối chiếu.

    Nhà trong mơ thường là gia đạo. Cửa, giường, bếp, mái — mỗi chỗ một lớp nghĩa. Nhìn lại nhà thật sau giấc ấy cũng chẳng hại gì.

    Đừng vì một giấc cuốc mà bỏ việc đang làm dở. Đào hết chỗ nghẽn đã.

    Giấc lành kể nhẹ; giấc dữ giữ miệng vài ngày — câu dặn cũ vẫn nghe trong nhiều nhà.

    Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

    Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcNgười Bắc cuốc đất đầu vụ. Mơ cuốc mới, nghĩ sắp mở việc mới.
    Miền TrungNgười miền Trung mơ cuốc nặng thì lo việc đang đòi sức.
    Miền NamMiền Tây cuốc vườn quen. Mơ cuốc lún đất mềm, bảo việc đang thuận tay.
    Nguồn tham khảo:
    • Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục
    • Nguyễn Văn Huyên, Văn minh Việt Nam
    • Vũ Ngọc Phan, Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.