Mơ thấy đám giỗ

Giỗ là ngày gặp người mất trong nhà Việt. Giấc về đám giỗ thường là lời nhắc họ hơn là điềm chết.

Giỗ đông vui: họ đang gắn. Giỗ vắng: đang lơi bổn phận. Với hình «đám giỗ», miệng dân hay đọc sát đám giỗ, họ hàng, lễ người khuất, mâm cỗ.

Thiếu món trên mâm: thiếu một việc với người khuất hoặc với anh em. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

Mình chủ giỗ: đang ở vị trí phải gọi họ. Không kịp chuẩn bị: đang chậm. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

Giỗ người lạ: đang dự việc họ khác — giữ miệng. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

Toan Ánh và Phan Kế Bính chép giỗ chạp rất dài; đọc để hiểu nếp, không lấy một đêm thay lịch giỗ.

Có nhà gặp giấc «đám giỗ» thì chỉ kể trong họ, không đem ra quán nước. Nếp ấy vẫn còn.

Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

Toan Ánh trong Nếp cũ ghi tín ngưỡng và kiêng kỵ nhà Việt khá kỹ, giọng kể gần miệng các cụ.

Người mất trong tín ngưỡng Việt vẫn gần con cháu. Giấc này hay là lời nhắc giỗ chạp, mồ mả, việc nhà dang dở. Thắp một nén hương cho lòng yên là tục nhiều nhà vẫn giữ.

Tỉnh dậy nhớ đám giỗ — mở lịch họ xem ngày gần nhất.

Tỉnh dậy nhớ rõ chi tiết nào nhất thì lấy chi tiết ấy mà đọc trước, đừng gom cả giấc thành một chữ lành hay dữ.

Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.