Mơ thấy lễ thượng điền

Thượng điền là lễ cuối vụ, tạ thần nông. Khác hạ điền mở đầu. Giấc này hay hỏi vụ đã thu được gì.

Lúa đầy sân: vụ được. Sân trống: vụ kém hoặc chưa thu. Với hình «lễ thượng điền», miệng dân hay đọc sát thượng điền, tất niên vụ, gặt hái, tạ ơn.

Lễ tạ êm: lòng đủ. Quên lễ: đang hưởng mà quên gốc. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

Chia lúa không đều: phần đang lệch trong nhà hoặc trong nhóm. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

Mơ thượng điền giữa năm: một việc sắp «gặt» — kiểm lại sân thật. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

Vũ Ngọc Phan có câu về lúa mùa; đọc cạnh thượng điền thì thấy miệng dân gắn gặt với ơn trời.

Khi mơ thấy lễ thượng điền, hỏi lại mình đang lo việc gì nhất tuần ấy — nhiều khi giấc chỉ điểm đúng chỗ đang nghẽn.

Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

Vũ Ngọc Phan sưu tầm tục ngữ ca dao; nhiều câu về mưa lúa chim cá vẫn sống trong miệng dân.

Lễ Tết là lúc người Việt nghĩ nhiều về tổ tiên và năm mới. Làm đúng tục nhà mình quan trọng hơn bắt chước sách.

Trước khi ăn hết phần gặt, nhớ người đã cùng xuống đồng.

Giấc lành kể nhẹ; giấc dữ giữ miệng vài ngày — câu dặn cũ vẫn nghe trong nhiều nhà.

Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.