Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Con vật

    Mơ thấy bướm

    Mơ thấy bướm theo tục xưa: bướm là hồn người, bướm bay vào nhà là có người về thăm, và câu chuyện Trang Chu mộng hồ điệp.

    Trang Chu nằm mơ thấy mình hóa bướm, tỉnh dậy không biết mình là Trang Chu mơ làm bướm hay bướm mơ làm Trang Chu. Chuyện ấy theo sách Hán vào ta từ lâu, người đi học ai cũng biết.

    Trong tín ngưỡng dân gian, bướm còn gắn với hồn người. Toan Ánh có ghi tục kiêng đập bướm đen bay vào nhà, vì tin đó là người đã khuất về thăm.

    Sách giải mộng ghi: bướm bay quanh người là có tin vui, có người tới ngỏ lời. Bướm trắng là tin nhà. Bướm đậu trên vai thì được người thương nhớ.

    Bắt được bướm thì nên thả. Giữ bướm trong lồng, theo lời cũ, là giữ cái không phải của mình.

    Chevalier ghi bướm ở nhiều nơi là biểu tượng của sự đổi thay, từ sâu hóa bướm. Lối nghĩ ấy gặp ở ta ít hơn, nhưng các cụ đôi khi cũng nói "sâu hóa bướm" để khen người đổi tính.

    Đàn bướm vàng bay qua sông vào mùa hè, người miền núi phía Bắc gọi là bướm di. Mơ thấy cảnh này thì người ta chỉ kể nhau nghe cho vui.

    Có người mơ thấy mình đuổi bướm suốt một buổi chiều mà không bắt được. Các cụ cười, bảo đó là giấc mơ của người đang mong một chuyện chưa tới, cứ chờ thêm.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcNhiều làng Bắc Bộ tin bướm đen to bay vào nhà dịp giỗ là người mất về thăm. Mơ thấy như thế, người ta thắp thêm nén hương.
    Miền TrungBướm là con số 19 trong Cổ Nhơn, tên chữ Cấn Ngọc. Người Huế gọi bướm là con bươm bướm, mơ bướm vàng thì cho là có chuyện vui.
    Miền NamNgười miền Tây gọi bướm đêm to là con bướm ma. Mơ thấy nó đậu trên vách, nhiều nhà lo người nhà ở xa.

    Trong bảng 36 con của trò Cổ Nhơn (Hoài Nhơn, Bình Định), bướm là con số 19, tên chữ Cấn Ngọc, thuộc bộ Tứ mỹ nữ. Xem sổ mơ và Cổ Nhơn.

    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Toan Ánh, Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam
    • J. Chevalier & A. Gheerbrant, Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới
    • Tư liệu trò chơi Cổ Nhơn, Hoài Nhơn: Bình Định
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.