Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Con vật

    Mơ thấy cá

    Mơ thấy cá theo lời người xưa: cá sống là lộc, cá chết là hao, và vì sao dân sông nước giải giấc mơ về cá kỹ hơn dân miền núi.

    Chữ "ngư" đọc gần chữ "dư", nên người Việt học theo lối chơi chữ của sách Tàu mà coi cá là dư dả. Tranh Đông Hồ có bức cá chép ôm trẻ, treo ngày Tết để cầu đủ ăn.

    Sách giải mộng cũ phân biệt cá sống với cá chết. Cá bơi trong nước trong, người nằm mơ sẽ được lộc nhỏ. Cá đã chết, cá ươn, thì sách giải là hao của, có bản còn ghi là người nhà ốm.

    Bắt cá cũng có nhiều tầng nghĩa. Bắt bằng lưới là được lộc chung với người khác. Bắt bằng tay là lộc riêng. Câu được cá nhưng để sổng thì giải là việc đã gần thành lại hỏng.

    Phan Kế Bính khi chép tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp có nói cá là con vật đưa ông Táo về trời. Vì vậy có người mơ thấy cá vào dịp cuối năm thì đem chuyện Táo quân ra giải, cho là ông Táo đã nhận lễ.

    Người làm nghề sông nước giải cá kỹ hơn người miền núi. Cùng là giấc mơ thấy cá, nơi này coi là chuyện cơm áo, nơi khác lại coi là lời báo của thần sông.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcVùng đồng chiêm trũng Hà Nam, Thái Bình hay nói mơ bắt được cá to bằng tay không là sắp có lộc, nhất là khi gần mùa gặt.
    Miền TrungBình Định gọi cá trắng là con số 1 trong Cổ Nhơn, tên chữ Chiếm Khôi. Ngư dân Sa Huỳnh kể mơ thấy đàn cá theo thuyền thì sáng ra đi biển yên lòng hơn.
    Miền NamNgười Cà Mau, Bạc Liêu sống bằng tôm cá nên ít coi cá là điềm. Mơ cá nhảy lên ghe thì vui, mơ cá chết nổi đầy kênh thì người ta lo chuyện nước mặn vào ruộng.

    Trong bảng 36 con của trò Cổ Nhơn (Hoài Nhơn, Bình Định), cá trắng là con số 1, tên chữ Chiếm Khôi, thuộc bộ Tứ trạng nguyên. Xem sổ mơ và Cổ Nhơn.

    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục
    • Tư liệu trò chơi Cổ Nhơn, Hoài Nhơn: Bình Định
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.