Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Con vật

    Mơ thấy cá chép

    Mơ thấy cá chép theo tục xưa người Việt: cá chép vượt vũ môn hóa rồng, cá chép đưa ông Táo, và lời giải của ba miền.

    Chuyện cá chép vượt vũ môn rồi hóa rồng có gốc từ sách Tàu, vào ta từ lâu. Cửa vũ môn có ba bậc thác. Cá nào vượt qua được thì thành rồng. Người đi thi ngày xưa lấy chuyện này để tự nhủ.

    Tranh Đông Hồ có bức "Lý ngư vọng nguyệt", cá chép trông trăng. Lại có tranh cá chép ôm trẻ, chúc nhà đông con, có của.

    Phan Kế Bính chép tục 23 tháng Chạp cúng ông Công ông Táo, có mũ áo và cá chép sống. Cúng xong người ta thả cá ra sông, ra hồ. Cá chép là ngựa của Táo quân lên trời.

    Vì vậy mơ thấy cá chép dịp cuối năm, nhiều nhà giải là Táo quân đã nhận lễ, năm mới yên ổn.

    Sách giải mộng ghi: cá chép nhảy khỏi mặt nước là sắp đỗ đạt, thăng tiến. Cá chép bơi thành đàn là có của. Bắt được cá chép đỏ to thì lộc lớn.

    Cá chép chết thì phải giữ của. Có bản nói người đi thi nên ôn kỹ lại.

    Toan Ánh có ghi nhiều đình chùa trổ hình cá chép hóa rồng trên đầu đao mái. Người đi lễ mơ thấy cá trên mái hóa rồng bay đi, các cụ bảo là được thần cho.

    Phụ nữ có mang mơ thấy cá chép to quẫy đuôi thì các bà cụ hay đoán là sinh con trai. Lời giải theo tục cũ, nghe cho vui.

    Cá chép kho riềng là món của mùa đông Bắc Bộ. Mơ thấy mẹ kho cá chép thì đó chỉ là nhớ nhà.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcNgười Hà Nội ngày 23 tháng Chạp ra hồ Tây, hồ Gươm thả cá chép. Ai mơ thấy cá chép đỏ dịp ấy thì cho là ông Táo đã lên đường.
    Miền TrungỞ Bình Định, trong 36 con Cổ Nhơn có con cá đỏ, người ta hay đồng nhất với cá chép đỏ ngày Tết. Người Huế mơ cá chép bơi trong hồ Tịnh Tâm thì nghĩ tới chuyện học.
    Miền NamNgười miền Nam cúng ông Táo cũng có cá chép giấy. Mơ thấy cá chép giấy bay lên, mấy bà cụ bảo là lễ đã tới.

    Trong bảng 36 con của trò Cổ Nhơn (Hoài Nhơn, Bình Định), cá đỏ là con số 30, tên chữ Tỉnh Lợi, thuộc bộ Tứ hòa thượng. Xem sổ mơ và Cổ Nhơn.

    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục
    • Toan Ánh, Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam
    • Tư liệu trò chơi Cổ Nhơn, Hoài Nhơn: Bình Định
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.