Mơ thấy đèn dầu

Đèn dầu là ánh sáng đời chưa có điện ổn. Trong mơ, đèn dầu hay mang nghĩa nguồn sáng nhà và lòng thành.

Đèn sáng đều: nhà đang sáng việc. Leo lét: nguồn đang cạn. Với hình «đèn dầu», miệng dân hay đọc sát đèn dầu, ánh sáng nhà, hết dầu, bàn thờ.

Hết dầu: sắp tối — chuẩn bị nguồn khác. Đổ dầu: đang nuôi ánh sáng. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

Đèn tắt đột ngột: tin đứt. Thắp lại được: gỡ được. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

Mang đèn dầu đi đêm: đang dò đường cũ. Gió thổi tắt: bên ngoài đang khuấy. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

Toan Ánh chép tín ngưỡng nhà; ánh sáng trước bàn thờ được coi trọng hơn đèn trang trí.

Có nhà gặp giấc «đèn dầu» thì chỉ kể trong họ, không đem ra quán nước. Nếp ấy vẫn còn.

Toan Ánh trong Nếp cũ ghi tín ngưỡng và kiêng kỵ nhà Việt khá kỹ, giọng kể gần miệng các cụ.

Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

Nhà trong mơ thường là gia đạo. Cửa, giường, bếp, mái — mỗi chỗ một lớp nghĩa. Nhìn lại nhà thật sau giấc ấy cũng chẳng hại gì.

Giấc đèn dầu ít báo quan. Cứ xem nguồn nào trong nhà đang cạn.

Tỉnh dậy nhớ rõ chi tiết nào nhất thì lấy chi tiết ấy mà đọc trước, đừng gom cả giấc thành một chữ lành hay dữ.

Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.