Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Con vật

    Mơ thấy gián

    Mơ thấy gián theo tục xưa người Việt: gián là bẩn bếp, giữ sạch, chuyện nhỏ nhen.

    Gián không có trong bảng Cổ Nhơn sang. Lời giải miệng: nhà bẩn, của để lộ, chuyện nhỏ nhen.

    Đàn gián nhiều: việc lặt vặt đẻ thêm. Đập hết: việc ấy qua. Với hình «gián», miệng dân hay đọc sát gián là bẩn bếp, giữ sạch, chuyện nhỏ nhen.

    Một con bò trên sách vở: kẻ phá việc học hoặc giấy tờ. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

    Phan Kế Bính chép tục giữ nhà sạch ngày Tết. Mơ gián gần Tết: lời nhắc dọn nhà.

    Gián bay vào mặt: lời đồn bay tới — đừng đáp đồn bằng đồn. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

    Gián trong tủ áo: của riêng bị đụng. Trong nồi cơm: miệng ăn đang mất ngon. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

    Có nhà gặp giấc «gián» thì chỉ kể trong họ, không đem ra quán nước. Nếp ấy vẫn còn.

    Sách Chu Công giải mộng chép nhiều lối đoán theo hình ảnh; các bản quốc ngữ không hoàn toàn giống nhau.

    Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

    Con vật trong mơ người Việt hay bị đọc theo tên gọi và tập tính. Chỗ xuất hiện cũng đổi nghĩa: trong nhà khác ngoài đồng, ban ngày khác ban đêm. Người xưa dặn giấc lành kể nhẹ, giấc dữ giữ miệng vài ngày.

    Giết gián trong mơ chẳng ai cho là tội. Làm sạch là được.

    Kể giấc với người trong nhà trước khi kể ngoài ngõ. Nhiều cụ vẫn giữ nếp ấy.

    Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

    Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcNhà tập thể Hà Nội cũ sợ gián. Mơ đàn gián trong bếp, các bà dậy kiểm thùng gạo.
    Miền TrungNhà ống miền Trung mùa mưa nhiều gián. Người Đà Nẵng mơ gián bò lên giường thì lo nhà ẩm.
    Miền NamSài Gòn ẩm, gián to. Mơ gián, mấy bà bảo dọn bếp trước đã, giải sau.
    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục
    • Toan Ánh, Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.