Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Việc đời thường

    Mơ thấy quên bài

    Mơ thấy quên bài theo tục xưa người Việt: quên bài là sợ hổng, chưa sẵn.

    Quên bài trong mơ là sợ hổng kiến thức hoặc sợ mất lời đúng lúc cần.

    Quên một phần: thiếu mảng ấy. Quên hết: đang mệt hoặc đang sợ chung. Với hình «quên bài», miệng dân hay đọc sát quên bài là sợ hổng, chưa sẵn.

    Nhìn tài liệu mà chữ bay: kiến thức chưa ngấm — ôn kiểu khác. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

    Thầy nhắc mà vẫn quên: cần người dẫn lại từ đầu. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

    Ngoài đời quên đồ, quên lịch cũng hay đội lốt giấc quên bài. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

    Vũ Ngọc Phan có câu học hành. Giấc này gần nỗi trò. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

    Khi mơ thấy quên bài, hỏi lại mình đang lo việc gì nhất tuần ấy — nhiều khi giấc chỉ điểm đúng chỗ đang nghẽn.

    Sách Chu Công giải mộng chép nhiều lối đoán theo hình ảnh; các bản quốc ngữ không hoàn toàn giống nhau.

    Vũ Ngọc Phan sưu tầm tục ngữ ca dao; nhiều câu về mưa lúa chim cá vẫn sống trong miệng dân.

    Việc đời thường trong mơ phần nhiều là lời dặn hơn điềm lớn. Làm hết phần việc thật rồi hãy bàn mộng.

    Ôn thật sau giấc quên — cách giải tốt nhất.

    Giấc lành kể nhẹ; giấc dữ giữ miệng vài ngày — câu dặn cũ vẫn nghe trong nhiều nhà.

    Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

    Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcTrò Hà Nội mơ cầm đề mà quên hết chữ thì toát mồ hôi.
    Miền TrungTrò Quảng mơ đứng bảng đen không viết được một dòng.
    Miền NamTrò miền Tây mơ thi miệng quên tên mình — cười trừ lúc tỉnh.
    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Vũ Ngọc Phan, Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam
    • Toan Ánh, Nếp cũ: Tín ngưỡng Việt Nam
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.