Mơ thấy lễ cầu ngư

Cầu ngư là lễ làng chài xin biển yên cá được. Giấc về cầu ngư thường gắn việc nước và việc làng hơn là họa riêng.

Lễ đông trống chiêng: làng đang gắn. Lễ vắng: nghề nước đang lơi. Với hình «lễ cầu ngư», miệng dân hay đọc sát cầu ngư, lễ biển, cá tôm, nghinh Ông.

Thấy Ông / cá voi trong lễ: lớp thiêng biển — giữ lòng kính. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

Thuyền lễ bị sóng: vụ sắp khó. Cập bến êm: vụ thuận. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

Mình không phải dân chài mà mơ cầu ngư: đang cầu một «mẻ» việc ngoài tầm tay. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

Lĩnh Nam và tục ven biển giữ chuyện thần nước; Phan Kế Bính chép hội làng có chỗ gần.

Đừng đọc lễ cầu ngư thành một chữ duy nhất. Cùng hình ấy, nhà nông giải khác thợ phố, người trẻ giải khác người già.

Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục chép lại nhiều tục làng xã Bắc Bộ, đọc để hiểu nền chứ không phải để bói.

Toan Ánh trong Nếp cũ ghi tín ngưỡng và kiêng kỵ nhà Việt khá kỹ, giọng kể gần miệng các cụ.

Lễ Tết là lúc người Việt nghĩ nhiều về tổ tiên và năm mới. Làm đúng tục nhà mình quan trọng hơn bắt chước sách.

Đừng ra khơi quyết lớn chỉ vì giấc lễ. Nghe sóng thật và lịch biển đã.

Ba miền mỗi nơi một miệng. Cùng một hình ảnh, lời giải Bắc có khi khác Trung, khác Nam.

Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.