Giấc Nam

Giấc mơ trong tục xưa của người Việt: lời ông bà, sách cũ và cách mỗi miền kể khác nhau.

    Nước, trời, đất

    Mơ thấy thuyền bé

    Mơ thấy thuyền bé theo tục xưa người Việt: thuyền bé là việc vừa sức, đường nước gần.

    Thuyền bé khác tàu lớn. Dân gian đọc là việc vừa tầm, đường gần, của không quá tay.

    Chèo khỏe: việc đang tiến. Rò nước: đang thủng chỗ nhỏ — vá kịp. Với hình «thuyền bé», miệng dân hay đọc sát thuyền bé là việc vừa sức, đường nước gần.

    Chở quá tải: tham hơn sức. Nhẹ thuyền: đúng nhịp. Nhớ chỗ xảy ra trong giấc: trong nhà khác ngoài đường, ban ngày khác ban đêm.

    Vũ Ngọc Phan chép cảnh sông nước trong ca dao. Giấc thuyền bé nghe gần câu ấy. Người trong giấc là ai cũng đổi nghĩa — người nhà khác người lạ, người sống khác người đã khuất.

    Thuyền bé giữa sông lớn: mình nhỏ trong việc lớn — tìm bờ mà cập. Sách cũ và lời làng có chỗ khớp, có chỗ lệch; lấy chỗ khớp với nhà mình mà dùng.

    Hai người một thuyền: việc đôi. Một người: việc riêng. Giữ phần việc thật ngoài đời cho xong đã, rồi hãy đem giấc ra bàn thêm.

    Đừng đọc thuyền bé thành một chữ duy nhất. Cùng hình ấy, nhà nông giải khác thợ phố, người trẻ giải khác người già.

    Sách Chu Công giải mộng chép nhiều lối đoán theo hình ảnh; các bản quốc ngữ không hoàn toàn giống nhau.

    Vũ Ngọc Phan sưu tầm tục ngữ ca dao; nhiều câu về mưa lúa chim cá vẫn sống trong miệng dân.

    Nước trời đất với nhà nông là cái sống. Giấc loại này thường nặng hơn giấc đồ chơi. Đọc xong nhìn trời thật ngoài cửa cũng là một cách cho lòng yên.

    Mất mái chèo: mất phương tiện quyết — tìm lại trước khi trôi xa.

    Giấc Nam ghi lại tục để hiểu văn hóa; xem thêm trang miễn trừ trước khi đem ra bàn chuyện lớn.

    Lời Bắc / Trung / Nam trên trang này chỉ là ba miệng mẫu; làng bạn có thể giữ câu khác. Cứ đối chiếu chứ đừng bắt buộc một lời.

    Giấc Nam chỉ chép tục và sách cũ để đối chiếu. Việc lớn ngoài đời vẫn phải xem việc thật, đừng lấy một đêm làm căn.

    Mỗi miền nói một kiểu

    Miền BắcLàng ven sông Bắc có thuyền nan. Mơ thuyền bé chở đầy, người làng bảo của vừa sức.
    Miền TrungPhá Tam Giang có thuyền nhỏ. Người Huế mơ chèo một mình thì nhớ chiều sông.
    Miền NamMiền Tây sống trên xuồng. Mơ thuyền bé, như nhớ nhà.
    Nguồn tham khảo:
    • Chu Công giải mộng
    • Vũ Ngọc Phan, Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam
    • Nguyễn Văn Huyên, Văn minh Việt Nam
    Về các nguồn sách

    Giấc mơ liên quan

    Giấc Nam chép lại tục xưa để tham khảo văn hóa, không dùng để đoán vận hay chơi số. Xem miễn trừ.